BULETIN
DIGITALA 98 - 2025eko MARTXOA
|
|
|
“Luces
para el futuro. Etorkizunerako argi”
izenburupean oroitu genituen, iragan
otsailaren 22an, Fernando Buesaren eta
Jorge Díezen erailketak haien omenez
egindako XXV. In Memoriam-ean.
25
urte bete dira Fernando eta Jorge
gure bizitzetatik kendu
zizkigutela, zentzu sinboliko bat
du data horrek. 25 urte
belaunaldi-aldi bat da, ziklo
historiko bat da, ikuspegi
kolektibo batetik begiratuz gero.
2000. urteko mundu hura oso
ezberdina zen egungo 2025arekin
alderatuta, aldaketa sozial
historikoak gertatu dira tarte
horretan. Zorionez, egungo Euskadi
oso bestelakoa da gara hartakoaren
aldean, bere argi eta itzalekin.
Antonio Riverak “magnizidioen
urtea” deitu zion ETAren 2000ko
krudelkeriari, “sufrimenduaren
sozializazio” doilor hura aplikatu
zuenean ordezkari demokratikoak
hiltzeko, horietako asko ordezkari
oso enblematikoak zirenak,
gainera. Paradoxikoa bada ere,
indarkeria fanatiko hark azkartu
egin zuen erakunde terroristaren
amaiera.
Ondo datorkigu gogoratzea gure
gazte eta nerabeak, hots, gure
gaur egungo ikasleak, jaiotzeko
zeudela terrorismoak horrenbesteko
ankerkeriaz kolpatu zuen 2000.
urte hartan. Orduko haurrak
pertsona helduak dira orain, eta
orduko heldu samarrak adinekoak
dira dagoeneko orain.
2025ean, In Memoriam honen lemak
–Etorkizuneko argia– dioen moduen,
etortzeko dagoenera proiektatzen
dugu gure begirada, gertatutakoari
bizkarra eman gabe, ordea. Horren
In Memoriam berezi hau Eva Domaika
kazetariak zuzendu zuen beste
behin, zeinak ekitaldian parte
hartu zutenak banan-banan
aurkezten joan baitzen bere
profesionaltasun eta
hurbiltasunarekin eta
terrorismoaren biktimekiko duen
konpromiso pertsonalak gidatuta.
Sara Buesak bere hitzaldi
pertsonalik eta hunkigarriena eman
zuen, seguruenik. Otsailaren 22ko
egun hotz hartara eraman gintuen,
aitarekin bizi izan zituen azken
uneak ekarri zizkigun gogora,
aitortza eginez Fernando Buesa
aitari, baina baita
askatasunarekin eta
demokraziarekin konprometitutako
politikoari ere. Bere oroitzapen
pertsonalak eta proiekzio publiko
eta kolektiboa uztartzetik 25
urteotan bere bizitzari zentzua
emanez lortu izan duen konexio
espiritualaren testigantza eman
zuen. Sarak arrosa aukeratu zuen
oraingo honetan, zera horren eder
eta iragankorra, alegia, Fernando
Buesaren konpromiso politikoa
egokiro adierazten duena,
transmititu nahi zuenaren ikur
gisara. Arrosa idorretan gorpuztu
zuen bere zerizanari eusten dioten
balio intrintsekoen
iragangaiztasuna, eta arrosa
betierekoetan bihurrarazi zituen.
Gogoeta egin zuen Fernandoren eta
Jorgeren heriotzen ondoren bizi
izan zen polarizazio politikoari
buruz, haustura sozialari buruz,
eta oraindik ere “gure gizartean
elkarren artean harremanik ez
duten geruza oso batzuk” daudela
esan zuen. Sarak “gureen eta
besteen” arteko dikotomia gainditu
behar dela esan zuen, eta
eraikuntza sozial ezberdin eta
integratzaile baten alde azaldu
zen, herritarren inplikazio sozial
handiagoa eskatuz.
Sararen hitzaldiaren ondoren, hiru
belaunaldi ezberdinetako sei
pertsona igo ziren agertokira.
José Antonio Díez, Jorge Díez
Elorzaren aita; Isabel Morcillo,
Buesa familiaren lagun mina; Maite
Leanizbarrutia eta Irati
Goikotxea, indarkeria terroristen
kontrako herritar mugimenduetako
partaide adoretsu eta
konprometituak; eta Endika Delgado
historialaria eta Martín Recalde,
2000ko urte lazgarri hartan artean
jaiotzeke zeuden edo txikiak ziren
belaunaldia ordezkatzen zuten
gazteak, alegia. Azken hori José
Ramón Recalde militante
antifrankista eta orduko sailburu
sozialistaren biloba da, zeinak
atentatu larri bat jasan baitzuen
ETArengandik 2000ko irailean.
Sei parte-hartzaileek euren
bizipen pertsonalenak partekatu
zituzten, zentzu sinbolikoa handia
zuten objektuak ekarri zituzten,
eta bizitako egun lazgarri haien
testuingurua azaldu zuten.
José Antonio Díezek Jorge Díez
semearen izaera azaldu zuen, eta
haren bizi-indarra eta
eskuzabaltasuna nabarmendu zituen.
Gertatu zena ez zela gaizki egon
eta, are, beharrezkoa izan zela
pentsatzen jarraitzen duten
gizarte-sektoreei egin zien dei
hitza hartu zuenean, gertatu zena
ahaztea besterik nahi ez dutenei,
terrorismoaren biktimen
errealitatea ez dezaten isildu.
Isabel Morcillok, bere aldetik,
euskal gizartearen zati batek
jasan izan zuen isiltasuna eta
beldurra mahairatu zituen.
Maite Leanizbarrutiak eta Irati
Goikoetxeak, berriz, Bakearen
Aldeko Koordinakundea –ekintza
terroristak era publikoan
salatzeko xedea zuen– zuten
herritar mugimenduei nola atxiki
ziren azaldu zuten. Euren
kontakizun pertsonaletan, garbi
utzi zuten familia dela funtsezko
eragilea balioen transmisioan.
Aipagarria da biak ala biak ETAk
beretzat hartu nahi izan zituen
esparru kultural eta sozialetan
ibiltzen zirela.
Endika Delgadoren eta Martín
Recalderen lekukotzek, azkenik,
erakutsi ziguten badagoela
itxaropenerako arrazoirik eta
badaudela balio demokratikoak eta
bakearen balioa bereganaturik
gauzak oso argi dituzten gazteak
ere.
Ariadna soka-laukoteak jotako bi
musika-pieza enblematiko eta
ezagunekin amaiera bikaina eman
zitzaion XXV. In Memoriamari.
|
|
|
XXV.
In Memoriam-en laburpena
|
|
|
Vitoria-Gasteizko
Europa Biltzar Jauregiak hartu zuen
iragan otsailaren 22an Fernando Buesa
Blancoren eta Jose Díez Elorzaren
aldeko In Memoriam-a, ETA talde
terroristak erail zitueneko hogeita
bosgarren urteurrenaren harira.
Ekitaldia Eva Domaika kazetariak
aurkeztu zuen, eta hauek hitz egin
zuten: Sara Buesa, José Antonio Díez,
Isabel Morcillo, Maite Leanizbarrutia,
Irati Goikotxea, Endika Delgado eta
Martín Recalde.
In Memoriam-a
Fundazioak bere 25 urteko ibilbidean
egindako guztia laburtzen zuen bideo
batekin hasi zen, eta logo berria
aurkezteko ere baliatu zen.
Jarraian,
Sara Buesa Fundazioko presidenteorde
eta Fernandoren alaba gazteenak hartu
zuen hitza, eta haren argiak gidatu
gintuen bertaratutako guztiak, bere
gogoeta eta nahiak partekatuta.
Sara Buesaren
mintzaldiaren ondoren, belaunaldi
arteko elkarrizketa bat eman zen
Antonio Díez, Isabel Morcillo, Maite
Leanizbarrutia, Irati Goikotxea,
Endika Delgado eta Martín Recalderen
artean, Eva Domaika aurkezleak
gidatuta.
Lore
eskaintza
Otsailaren
22ko goizean bertan lore eskaintza
bat egin zen Vitoria-Gasteizko
Askatasunaren Lorategietan,
atentatua izan zen tokian jarritako
monolitoaren aurrean. Urtero bezala,
Buesa-Rodríguez eta Díez-Elorza
sendiek omenaldi hunkigarria egin
zioten Jorgeri eta Fernandori. Bi
familia horiekin batera, bertan egon
ziren terrorismoaren biktimetako
hainbat pertsona eta horien elkarte
zein fundazioak, PSE-EEko eta
Ertzaintzako kideak eta Guardia
Zibileko, Polizia Nazionaleko eta
Armadako ordezkariak, euskal arku
politikoko alderdi politiko
guztietako kargu publikoez eta
Espainiako Gobernuko, Eusko
Jaurlaritzako, Arabako Foru
Aldundiko, Arabako Batzar
Nagusietako eta Vitoria-Gasteizko
Udaleko agintariez gain.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
|
Zaurien
ondarea:
terrorismoaren biktimen biloben
ahotsak
Terrorismoak
aztarna sakonak uzten ditu aritzen
den gizarteetan. Batzuk oso
bistakoak dira: zaurituak eta
eraildakoak, kalte materialak,
mehatxuak, polarizazio politikoa.
Beste batzuk, aldiz, ezkutuagoan
geratzen dira. Zerikusia dute
atentatuek kaltetutako familiengan
denboran zehar eragiten duten
inpaktuarekin, esate baterako.
ETAk bere indarkeriarekin
Espainiako historia hamarkadaz
markatu ondoren 2010ean hiltzeari
utzi zionean artean jaio gabe edo
txikiak zirenek osatutako
belaunaldi bat dugu aurrean, 1960.
hamarkadatik eta orain dela
gutxira arte gure herrialdean
banda terrorista ezberdinek kasik
1.500 pertsonari bizia zergatik
kendu zieten galdezka ari dena.
Gehienak ETAren eskutik hil ziren,
baina egon ziren jihadistek,
eskuin muturrekoek, ezker
muturrekoek eta indar
parapolizialek hildakoak ere.
Gazte
horiei zuzendutako gero eta
material gehiago dago hezkuntza,
ikus-entzunezko eta gisako
alorretan. Baliabide onena, ordea,
baliteke biktimen hirugarren
belaunaldikoek, hots, bilobek,
beren bizipenei buruz ematen
dituzten azalpenak izatea.
Hori dela eta, Fernando Buesa
Blanco Fundazioak eta
Terrorismoaren Biktimen
Oroimenerako Zentroak, elkarrekin
egindako proiektu baten bidez,
hezkuntza-komunitatearen eskura
jartzen dute testigantzen 7 bideo,
terrorismoaren biktima izan ziren
11 biloben
parte-hartzearekin.
Pertsonek
–horietako asko, aurretik
komunikabideetan inoiz agertu
gabeak– emandako lekukotzen
bilduma honekin, belaunaldi
berrien artean terrorismoa
deslegitimatzen lagundu nahi da,
beren adin bereko beste ahotsekin
konektatu eta identifikatuta
sentituz.
Webgunean sartu
|
|
|
Fernando
Buesa Blanco Fundazioa
Los
Herrán 46 C kalea - 01003
Vitoria-Gasteiz
(Araba-Álava)
|
|
|
|
|