Fernando
Buesa Fundazioaren XXIII. Mintegia
ETAren 2000. zoritxarreko urteko
gorakada terroristaz aritu da,
terrorearen itzuleraren urteaz.
25
urte igaro dira ordutik, eta hain
urte lazgarri hartan zer gertatu
zen perspektiba zabalagoarekin
ikusteko parada izan dugu. Mintegi
honetan parte hartu izan duten
adituek garai horren beltz hura
aztertzen lagundu izan dute,
inolako zalantzarik gabe, bai ETAn
eta bere inguru sozial eta
politikoan gertatu ziren
mugimenduen ikuspegitik, bai
euskal gizartean bertan eman ziren
aldaketengatik, ordura arte
bezainbat inoiz ez baitzen egon
gizartea zatitu egingo zuen
hausturatik horren hurbil.
Horren
aurrekoa da Oldartzen txostenaren
onarpenak, ezker abertzaleak
“sufrimenduaren sozializazioaren”
estrategia zabaltzeko–“gatazka”
herritar guztiengana hedatzeko–
baliatu zuena, herritarrak
izutzeko eta jazartzeko ekintza
orokortuak martxan jartzea ekarri
zuen kale borrokaren bitartez.
Gero,
ETAk menia hautsi eta ordezkari
demokratikoen, magistratuen,
militarren eta polizien,
intelektualen eta kazetarien
kontra zuzendutako atentatu
selektiboak egiteari ekin zionean,
aurrekaririk gabeko erronka baten
aurrean jarri zuen Zuzenbideko
Estatua, erakunde terroristaren
ustezko indarraren
erakustaldiarekin, azken buruan
beltxargaren kanta besterik izan
ez zena, hots, amaieraren hasiera.
Fernando
Buesa, José Luis López de Lacalle,
Juan Mari Jauregui, Ernest Lluch
eta tokiko beste hainbat ordezkari
politikoren erailketarekin, gehi
José Ramón Recalderen kontrako
atentatuarekin, magnizidioen urtea
deitu izan zaio urte hari.
Mintegian parte hartu zuten
adituek sakontasunez aztertu
zituzten ETAren jarduera
kriminalaren ekintza selektibo
horiek.
1998an
Lizarrako Hitzarmena
onartzearekin, Ajuria Eneako Ituna
eragin zuten printzipioak eta
terrorearen aurkako batasun
demokratikoa hautsi zituena, indar
abertzaleek metatzearekin eta
alderdi ez-abertzaleen
bazterketarekin ordezkatuz,
larriki zatitu zuen euskal
gizartea.
ETAren
oldarraldiari eman zitzaion
erantzun soziala, instituzionala,
poliziala eta judiziala aztertu
ziren Mintegian, baita
askatasunaren aldeko eta
terrorismoaren kontrako Itunaren
bidezko erreakzio politikoa ere,
Alderdien Legearen onarpena eta
terrorismoa babesten zutenen
ondorengo ilegalizazioa ere.
Askotariko erantzun hori
erabakigarria izan zen ETAren
amaieraren bidean.
Aipagarria
da zorigaiztoko garai hartan
alderdi politikoek eratu zuten
ordezkarien mahaia,
zintzotasunaren, autokritikaren
eta ezberdinarekiko errespetuaren
etsenplu emanez, oso eskertzekoa
zena elkarrizketa demokratikorako
batere erraza ez zen garai hartan.
Mintegiaren amaierako emaitzak
urte tragiko hartan gertatu izan
zenari buruzko irakurketa
laudagarri bat marrazteko aukera
ematen digu, esperientzia horren
lazgarri bat berriro errepikatuko
ez denaren desioarekin eta euskal
pluralismo sozial eta politikoaren
adierazpidean konpondu gabe dauden
kontu batzuei heltzen lagunduko
dien itxaropenarekin.
Azkenik,
komeni da gogoratzea 2000. urte
hartako azaroaren 3an eratu izan
zela Fernando Buesa Blanco
Fundazioa. ETAren totalitarismoak
erail zuen Fernando Buesak utzi
zigun ondareari eutsi izan zaio 25
urteotan, balio demokratikoak
aldeztuz. Fundazioaren lema,
“Hitzaren balioa”, indarkeriaren
eta intolerantziaren kontrako eta
ideiak defendatzeko eztabaida
demokratikoaren aldeko alegatu bat
izan nahi du. Fernando Buesa
Blanco Fundazioak memoriaren,
terrorismoaren deslegitimazioaren
eta balioen bidezko heziketaren
alde jarraituko du lanean, ahal
den indar gehiagorekin, gainera.