BULETIN DIGITALA   88. 2022ko AZAROA

   Editoriala  

“Ez dago soluzio magikorik”


Euskal herritarren etorkizuneko elkarbizitzarako eta aurreko hamarkadetan bizitako terrorismoa gainditzeko oinarriei buruzko agertokia agora publikoaren eremuan dago, ez auzitegien erabakietan. Espainiar gizartea da horren kontu erabakigarriaren protagonista nagusia, ez zuzenbideko profesionalak edo epaitegien erabakiak. Horiexek dira Vitoria-Gasteizen urriaren hilabete amaieran burututako hogeigarren Fernando Buesa mintegian jaso ziren konklusio nagusiak. Justizia eta espetxe arloko aditu garrantzitsuak bildu zituen, Euskal Herrikoak zein Espainiakoak, eta baita indarkeriako gatazken konponketaren eta amaieraren arloan nazioartean erreferentziazkoak diren beste hainbat hizlari ere.

Horrek ez du esan nahi Justiziak ez-ikusiarena egin duenik edo egin behar duenik ETAk kontzesiorik gabe eta negoziaziorik gabe bere jarduerari amaiera eman zionetik zehazteke dauden gai nagusien gainean. Legezko arauek ezarritakoa aplikatu zuen, mota horretako gerrilla, terrorismo edo indarkeria politiko gehienetan ez bezala. Normaltasun juridikoak bere lana egiten jarraitu zuen, eta horren ondorioa da erakunde terroristako berrehun zigortu inguruk espetxeetan jarraitzen dutela. Horrekin batera, hor dago Estatuaren aurreko ezgaitasun hori ere –urte batzuetan, horren parte izan zen Justizia, baina baliabide, prestutasun, erabakimen eta eraginkortasun gutxiagorekin–, oraindik argitzeko dauden hirurehundik gora kasutan islatzen dena.

Nolanahi ere, eta saioetan ikusi ahal izan zenez, ETAko zigortuak ez dira egoera pribilegiatu baten jabe, hortik tarteka irakur daitekeenez, eta, era berean, Justizia Administrazioa ez da ahaztu bere garaian goizegi edo konpontzeko aztarnarik gabe itxi izan zituen kasu horiez. Batean zein bestean, hor ari dira lanean sistema judiziala zein espetxe-sistema, zigorrak betetzeko baldintzak aplikatuz edo kasuak ikertuz, denboran preskribatuta egon ala ez, eremu penalaz harago argia eta egia eskaini nahian biktimei. Kontuz ibili beharreko gaiak dira bata zein bestea, eta egunero auzitan jarriak dira, protagonista bilakatuz horiez arduratzen direnak, askotan eurek nahi gabe edo hartzen dituzten erabakien edo egiten dituzten jarduketen gaineko nolabaiteko distortsioarekin, gainera.

Mintegiak balio izan zuen egiaztatzeko Estatua konfrontazio giro batean, lasaitasun gutxikoan, aritzen dela askotan kontu kritiko horiek jorratzen. Giro horretan, ez dago lekurik iritzi publikoaren edo gizarte-sektore jakin batzuen nahi zehatz batzuekin bat egin nahian legearen mekanismo garantistei iskin egitea bilatzen duen “Justizia sortzailearentzat”, edo aukera praktiko oso gutxi daude hori garatzeko. Ikusi da delitu batzuen preskribatze eza, terrorismoa gizateriaren aurkakoa dela aitortzea edo beste gai batzuk aplikatzen oso zailak direla gure herrialdean indarrean dagoen legediaren esparruan. Hori dela eta, zehaztapen horietan esajeratuz gero, atsekabeak ekar ditzake azken batean, errealitatearen eta sortutako itxaropenen artean sortzen den arrakalak eraginda.

Ildo horretan, eginkizun guztia ezin da utzi justizia eremutik datozen konponbide sortzaileen eskuetan. Hori izan zen topaketen konklusio argiena. Aitzitik, eremu horri eta bertan bai botere betearazleak, bai botere legegileak dituzten erantzukizunei muzin egin gabe, jakitun izan behar gara geratzen zaigun prozesu nagusia, hots, terrorismoaren deslegitimazioa, plaza publikoan ebatziko dela, demokrazia defendatzen dugunok Zuzenbideko Estatuarekiko errespetua eta indarkeria asmo politikoekin erabiltzeari uko egitea herritarrei barneratzeko dugun gaitasunean. Justiziatik espero behar dugu bermeekin aritzen jarraitzea, bai biktimei dagokionez, bai izaera horretako delituengatik zigortutako pertsonei dagokionez, orain arte egin duen moduan, epeez harago eta ezagutza horren zigor arloko ondorioez haraindi. Baina terrorismoak hainbat urtetan eragin zituen kalteen konponketa ez da soluzio magiko batzuetatik etorriko, gero eta herritar gehiagoren borondate eta kontzientziatik baizik.

 

  XX. Mintegiaren laburpena... 


XXseminario

Mintegia urriaren 27an eta 28an egin zen Vitoria-Gasteizko UPV-EHUko Campusean, Fernando Buesa Blanco Fundazioak eta Valentin de Foronda Gizarte Historiarako Institutuak antolatuta.

Terrorismoaren eta ETA talde terrorista beraren amaierak erakunde horren berrehun preso inguru utzi ditu, beste legatu batzuen artean, euren krimenengatik kondena betetzen ari direnak. Gaur egun, eztabaida sozial, politiko, instituzional eta mediatiko bat dago zabalik pertsona horien kondenak betetzeari eragin diezaioketen baldintza juridikoei buruz.

XX. Fernando Buesa Mintegiak ekarpena egin nahi izan dio, beste behin, Euskal Herriko bizikidetzari, problematika hori ezagutzen duten profesionalak gonbidatuta, joko-arauak eta sistemaren mugak eta aukerak argitu ziezazkiguten. Izan ere, oso erraz ahazten dira eta kalte handia egiten diote gizarteak terrorismoa amaitu denean Justiziak bere egitekoa betetzeari buruz duen pertzepzioari.


AperXXSem
 

 XX. Mintegiko hitzaldien bideoak :

Irekiera. Sara Buesa eta Antonio Rivera

Irekierako hitzaldia. Shlomo Ben Ami

1 mahaia. Ángel Luis Ortiz

2 mahaia. Carmen Alba, Ricardo de Prada eta Jaime Tapia

3 mahaia. Marcelo de Azcárrara, Maite Pagazaurtundúa eta Florencio Domínguez

4 mahaia. Joseba Eceolaza, Quico Tomás y Valiente eta Adela Asua

Amaiera ekitaldia. Miren Ortubay eta Antonio Rivera

 
XX. Mintegia argazki-galeria:

AlbumXXsem




   Hemeroteka eta iritzia 

 

HEMEROTEKA


Fundación Fernando Buesa pregunta a la red ciudadana si se preocupa del mismo modo de los derechos y situación de la familias de las víctimas

Europa Press 2022/10/09

La Fundación Buesa impulsa un debate "técnico" sobre política penitenciaria frente a los discursos "de trazo grueso"
Europa Press 2022/10/19


Víctimas de ETA piden al Ayuntamiento que «actualice» las placas de Vitoria
El Correo 2022/10/23

Sara Buesa defiende que «allá donde la Justicia no pueda alcanzar es importante la verdad»
El Correo 2022/10/28


Las víctimas de ETA ganan otra batalla con las placas de homenaje en las tres capitales vascas
Crónica Vasca 2022/10/30


El Gobierno vasco, la Fundación Buesa y Covite critican a Barrionuevo por sus palabras sobre los GAL
Crónica Vasca 2022/11/06


IRITZIA


"40 años del fin de ETA pm"  Gaizka Fernández Soldevilla eta Sara Hidalgo
El Correo 2022/10/01
 
"Héroes, los justos" Ángel Altuna eta José Ignacio Ustaran
El Correo 2022/10/12

"Pretensión de inocencia"  Manuel Montero
El Correo 2022/10/20

"La muerte del cónsul" Gaizka Fernández Soldevilla
El Correo 2022/10/26
 
"No quiero ser una minoria" por Ana Iribar
El Correo 2022/10/28

"La memoria no es neutral"  Idoia Mendia
El Correo 2022/11/08
 
"No fue un error, fue un horror"  Jesús Prieto Mendaza
El Correo 2022/11/09
 
"El olvido de los GAL"  Raúl López Romo
El Correo 2022/11/10

Image

Fundación Fernando Buesa Blanco Fundazioa

Los Herrán 46 C-bajo - 01003

Vitoria-Gasteiz

Telefonoa 945 234 047
info@fundacionfernandobuesa.com
www.fundacionfernandobuesa.com

Facebook Twitter YouTube